мектеп психологтарының 2017-2018 ж есебі
Мектептегі психологиялық қызметке дұрыс әлеуметтік сұранысты қалыптастыру мақсатында міндет-педагогикалық ұжымды, оқушыларды және ата-аналарды психологиялық ағарту арқылы, сұраныс иелерін психолог жұмысының түрлерімен, бағыттарымен құқықтары және міндеттерімен таныстыру арқылы, бүкіл педагогикалық ұжымды психологиялық қызметтің жұмыс стратегияларын жасауға қатыстыру болып табылады.
Мақсатты: психологтың атқарған жұмыстарына тоқталып, шолу жасап, атқарылған жұмыстарына байланысты есеп беру.
Педагог-психолог ретіндегі жұмысым үстіміздегі оқу жылына жылдық жұмыс жоспары белгіленіп, циклограмма арқылы ай-апталарға жұмыстарды бөліп қарастырып бекітуден басталды.
Жаппай білім беру айлығына байланысты 1-сынып оқушыларына мұғалімдерімен бірлесе отырып педагогикалық-психологиялық карталар жүргізілді. 1-сынып мұғалімдерімен психологиялық ағарту мақсатында «1-сынып оқушысының мектепке бейімделуі» тақырыбында отырыс өткізілді. Ата-аналармен «Баланы мектепке қалай дайындау керек» тақырыбында дәріс оқылып, жадынама үлестірілді.
Жас мамандармен жаңадан келген мұғалімдерді ұжым мүшелерімен таныстыру, әрқайсын ұжымда жұмыс жасауға бейімдеу, жаңадан келген мұғалімдер арасында сенім ұялату және психологиялық ыңғайлы жағдай туғызу мақсатында мұғалімдер ұжымымен «Танысу тренингі» өткізілді.
Қыркүйек айы бойынша психологиялық адаптация кезеңіне көңіл бөлінді. 1,5 сынып және мектепке жаңадан келген оқушылар қамтылды. Мектепке психологиялық дайындығын анықтау, дезадаптацияның алдын алу мақсатында дәстүрлі түрде 1-сынып оқушыларының мектепке дайындық дәрежесі Керн-Йиарисек тесті арқылы зерттелді. Оқушылардың мектепке дайындық дәрежесін жоғары 1 «Ә,Ғ,Е,Л,М,Н», дайындық дәрежесі төмен 1 «Б,З» сыныптары.
Оқушылардың өзін-өзі бағалау деңгейін анықтау бойынша 1 «Ә,Ғ,Д,Е,Ж,К,Н,Р» оқушылардың өзін-өзі бағалау жоғары деңгейде. 1 «Б,В,Л» сыныбында өзін-өзі бағалау төмен. Оқушылардың мектепке бейімделу деңгейі жоғары 1 «Е,Л,Ғ,Д,Ж» мектепке бейімделу деңгейі төмен «Б,В,Р»
Зерттеу жұмыстары бойынша ұсыныстар берілді мектепке бейімделуі төмен оқушыларға ерекше зейін аударып, оларда оқуға деген жағымды қатынас орнату, төмен ұпай жинаған оқушыларда танымдық мотивацияны дамыту, оқушылардың мектепке деген қатынасын оң арнаға түсіру, мектептік өмірге үйрету қажет, ол үшін бала мектепке білім алып тәрбиелену үшін келетінін үнемі айтып отыру қажет, оқушыларда кеңістіктік байланыстар орнату қабілетін, көрнекілік қабылдау дәлдігін дамытқан жөн.
Бастауыш мектептен ортаңғы буынға көшу балалықтың ең бір тұрақты даму кезеңінің аяқталуымен тұспа-тұс келеді.
Бейімделу кезеңінде бір балалар жасқаншақтап, үрейленіп жүретін болса, екінші біреулері шамадан тыс улап-шулап, жыбырлық, тынымсыз болып кетеді. Олардың жұмыс қабілеті төмендеп, ұмытшақ, салдыр-салақ бола бастайды, ұйқылары бұзылып, тәбеттері тартпайды. Балалардың көпшілігінде бұндай ауытқушылықтар оқу басталғаннан кейінгі 1 ай немесе 1жарым ай уақыттан соң өте бастайды. Алайда кейбір балалардың бейімделуі 2-3 ай немесе одан да көпке созылады. Осы айтылғанға орай 5 сынып оқушыларының орта буынға бейімделу ерекшеліктерін анықтау үшін зерттеу жүргізілді. Негізгі зерттеуде үш әдістеме пайдаланылды:
- «Менің көңіл-күйімдегі түс» сауалнамасы. Оқушылардың оқу мотивациясын анықтау
- Мектепке бейімделуін бағалау.
- « Мен концепциясы» сауалнамасы. Оқушылардың өзін-өзі бағалау деңгейлерін анықтау
- 5-ші сынып оқушыларына орта мектепте оқуға бейімделулеріне психолого-педагогикалық көмек көрсету. Тренинг-сабақтар
«Менің көңіл-күйімдегі түс» сауалнамасы бойынша оқушылардың көбісінде орыс тілі, ағылшын тілі, жаратылыстану, тарих сабақтарын оқуға қиын деп көк түспен бояған.Осы пән мұғалімдеріне оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын ынта, ықыластарын оятуға ұсыныс, кеңстер берілді.
« Мен концепциясы» сауалнамасы. Оқушылардың өзін-өзі бағалау деңгейлерін анықтау барысында 5 «Ғ», «Е», «Ж» сыныбының оқушыларының өзін-өзі бағалау деңгейлері жоғары деңгейде, ал 5 «Б», «З» сыныбында кейбір оқушылардың өзін-өзі бағалау деңгейлері төмен дегейде.
Мектепке бейімделуін бағалау бойынша бейімделуі жоғары сынып 5 «Д» 5 «Е» 5 «Б»,
бейімделуі төмен сынып 5 «В» 5 «Г»
1,5,10 сыныптардың жаңа жағдайға тез бейімделуіне жағдай жасау, көмек көрсету. Тренинг сабақтар өткізілді оқушылармен жеке және топтық әңгімелесу, сабақтарына қатысып оқушыларға бақылау жүргізілді
«Психологиялық- дәрігерлік педагогикалық консультация тексеруіне жіберілетін оқушылармен жұмыстар жүргізілді. Оқушыларға сынып жетекшілермен бірлесе отырып мінездемелер жазылып, тексеріске оқушылар ұсынылды.
Оқушыларды ҰБТ-ге психологиялық тұрғыда дайындау жұмыстары жүргізілді. «Сенімділік-менің серігім», «Болашаққа бір қадам», «ҰБТ-ға сеніммен барайық» тақырыбында тренингтер өткізілді. Оқушыларға, ата-аналарға жеке және топтық кеңестер берілді. Ата-аналармен оқушыларға, мұғалімдерге «ҰБТ-да бірге жетістікке жетейік» «ҰБТтапсыруға қалай дайындалу қажет» жаднамалар таратылды.
Келеңсіз жағдайлардың, бала дамуындағы ауытқушылықтардың алдын-алу, бала тәрбиесіне қатысты оқу-тәрбие процесіне қатысушылардың психологиялық білімін көтеру жұмыстары жүргізілді. Жалпы жылдық жоспар бойынша ауытқуы бар немесе әлеуметтік сипатта қарым-қатынасы қалыпты емес оқушыларды анықтау мақсатында әр сыныптар бойынша анықталаған балалар үнемі бақылауда болып, ата-аналарымен кеңестер жүргізіліп отырады.
Психологиялық мәселелерді шешуге көмек беру, әр оқушының жекелеген ерекшеліктері туралы сұранысқа ақпарат беріп отыру мақсатында жекелеген кеңестер беріледі.
Қорытынды: Оқу жылының басынан бастап әр сыныппен жұмыстар жүргізіліп, өз нәтижесін көрсетті. Мінез-құлқында әлсіздік белгілері байқалған, үлгерімі төмен оқушылармен арнайы жекелеме жұмыстар жүргізілді. Түзете-дамыту, кеңес беру жұмыстары, тренингтер қажет болған жағдайларда өткізілді.